Out-of-the-Bieb

De onstuitbare vertelvaart van Farid Tabarki demonstreert het zelf: de snelheid van informatie-uitwisseling neemt exponentieel toe. We leggen ons leven van minuut tot minuut digitaal vast. De filmcyclus The Matrix had, zoals meer sciencefiction, een voorspellende waarde. ‘Wat is echt?’ vraagt één van de Matrix-hoofdrolspelers zich af. ‘Wat is simulatie?’

Door: Marianne Hermans, Cubiss/Durf, 3 februari 2015

We zijn bij Out-of-the-Bieb, de aftrap voor de prijsvraag van de Bibliotheek Midden-Brabant en Bibliotheek Den Bosch, die zij samen met het BKKC en Cubiss organiseren. Trendwatcher Farid Tabarki (Studio Zeitgeist) en bibliotheekexpert Rob Bruijnzeels (het Ministerie van Verbeelding) nemen ons mee in een schets van de kantelende wereld. We komen om in de data. Enerzijds kunnen we daardoor geheel transparant zijn met als neveneffect het Big Brother is watching us. De positieve kant van de datamedaille is dat de onmondige burger met 1,2 miljard ‘faces’ op Facebook letterlijk een gezicht heeft gekregen en daarmee ook een stem. Dat geeft ons de vrijheid waarmee we systemen kunnen doorbreken. We delen niet alleen informatie, we delen ook de auto, de zonne-energie via onze daken en de moestuin met de buurt.

We leven in een vloeibaar tijdperk met eigen systeemprincipes. Dat is fijn, maar het probleem van de data-overload blijft. In feite is het niet de hoeveelheid informatie het probleem – die is al lang niet meer te bevatten – maar het gebrek aan overzicht en onderscheidingsvermogen. Er is een enorme behoefte aan ordening en context. Daar is een ander besturingssysteem voor nodig, een compleet nieuwe bedrading. Dat moet ook leiden tot andere gebouwen dan de traditionele ‘kaartenbak’ waarbij de ijzeren ordening terug te zien is in de typologie van het gebouw.

Geen oude wijn in nieuwe zakken dus, maar werken op een manier die past binnen het zojuist geschetste nieuwe paradigma. Kennis maak je samen. De Chocoladefabriek in Gouda is een voorbeeld van nieuw ordenen waardoor andere inzichten ontstaan. Dát is de uitdaging waar de kunstenaars en creatieven voor staan wanneer zij met hun reisbeurs de wereld overgaan om beelden te verzamelen voor ‘de Bibliotheek van de Toekomst.’

Out-of-the-Bieb-denken wordt gevraagd. In het kunstenaarspubliek zijn de meningen verdeeld. Ze kunnen rekenen. Vijf maal een reisbeurs uitdelen of in één keer een bedrag van 30.000 euro beschikbaar stellen voor een gezamenlijk project waaraan ieder zijn deel kan leveren. Het lijkt alsof de geïnteresseerden hier op eigen houtje de voorwaarden herdefiniëren. Interessant. Is men bang voor een beetje competitie? Zijn ze reismoe?

Gelukkig weten we allemaal dat je voor een mooie reis niet uit je luie stoel hoeft te komen: kunst en literatuur brengen ons overal. Op reis in je verbeelding, dat is toch de kracht van de ware kunstenaar? Maar natuurlijk gaat die ook op reis om met nieuwe mensen, nieuwe gebruiken en verhalen in aanraking te komen. Waar ze mee terugkomen? We gaan het zien, we laten het weten.

Bruijnzeels sluit af met de boodschap van kunstenaar Willem de Kooning: “I have to change to stay the same”.

.