Terugblik: AI en Burgerschap in de Bibliotheek: Leer, experimenteer en heb moed
Een ruimte met grote contrasten: oude gewelven van een kerk, verlicht met moderne paarse spots; een voormalig klooster, nu een bruisende plek gebruikt door Jheronimus Academy of Data Science (JADS). Het is 1 juni de locatie voor de landelijke AI-dag voor bibliotheekmedewerkers, georganiseerd door Cubiss Brabant en Limburg, BiSC Utrecht en de Zeeuwse Bibliotheken. Een vraag staat centraal: hoe combineer je AI en menselijkheid in de bibliotheek?
Chatbots zijn overal, algoritmes beïnvloeden levens en daarmee wordt AI een maatschappelijke realiteit. Een realiteit waar ook bibliotheken mee aan de slag moeten, zo blijkt. In het JADS verzamelen zich zo’n honderd bibliotheekmedewerkers uit heel het land. Vandaag gaan ze in gesprek over en aan de slag met AI.
Grote Brabantse AI-show
De ochtend begint met de Grote Brabantse AI-show, gegeven door BrabantKennis. Presentatrice Eef Berends trapt af met een parodie op Tijdmachine van Dio: de AI-machine. De zaal kijkt met gemengde verwachting naar wat er nog meer te wachten staat. Vervolgens start een nieuwsuitzending. Het is 2049, en de deelnemers zien een fragment van hoe de wereld erbij staat: Gezondheid van mensen wordt bijgehouden via een tracker, waarmee de overheid bepaalt wie gezonder leeft en daarmee meer recht heeft op een ambulance. Ondertussen horen we andere feitjes langskomen: brandende datacenters en klimaatvluchtelingen die een plek moeten krijgen.”
Na het fragment sluit Jos van den Broek, directeur van BrabantKennis, aan in de opgebouwde tv-studio onder het glas-in-lood van het JADS. Berends en Van den Broek gaan in gesprek over wat de toekomst van AI nodig heeft. Hij vertelt: “In de gezondheidszorg voelen we best sterk wat we wel en niet willen met technologie, maar bij andere thema’s kan dat best lastig zijn.”
BrabantKennis liet een onderzoek doen naar hoe Brabanders naar AI kijken. “20 procent van alle deelnemers gaf aan er niet veel van te weten. Hoe de deelnemers erover dachten? Dat lijkt redelijk verdeeld, zowel positief als negatief.”
Angst weghalen en verder kijken
Iemand die positief naar de mogelijkheden van AI kijkt is Jos van Hilligersberg, de directeur van JADS. Ook hij sluit aan in de studio om zijn ideeën over hoe om te gaan met AI te delen. Hij ziet dat het belangrijk is om de angst rondom technologie weg te nemen. Van den Broek voegt daaraan toe: “En helpen begrijpen wat technologie precies betekent. Dat AI niet alleen de Large Language Modellen als ChatGPT zijn.” Van Hilligersberg reageert daarop: “Het is daarbij vooral belangrijk dat je snapt dat die modellen draaien op data die erin gestopt wordt, dus dat de resultaten daar erg vanaf hangen. En dat we vaak niet weten wat er precies in de datasets zit van die bekende modellen. Daarom zijn er initiatieven als GPT-NL, waar bekende transparante datasets gebruikt worden, in plaats van de onbekende datasets bij de grote Amerikaanse bedrijven van de big tech. Gelukkig is er de laatste jaren meer aandacht voor wat er met data gebeurt en waar het vandaan komt.”
Benieuwd naar wat er nog meer is besproken tijdens de Grote AI-show en de inhoud van de verschillende workshops?
Lees de volledige terugblik van de aftrap
Artikel is geschreven door Marel van Andel