05 april 2018

Laaggeletterdheid kost samenleving een miljard

Twee jaar geleden bleek dat er veel meer laaggeletterden zijn dan gedacht. Niet 1,3 miljoen, maar 2,5 miljoen, volgens de Algemene Rekenkamer. Dat was voor Stichting Lezen & Schrijven aanleiding om de maatschappelijke kosten van dit probleem te laten berekenen. Het rapport Maatschappelijke kosten laaggeletterdheid van accountants- en adviesbureau PwC is nu openbaar gemaakt.

Laaggeletterden kunnen niet goed genoeg lezen, schrijven en/of rekenen om goed te functioneren in de samenleving of op de werkplek. Dat is vooral lastig voor deze laaggeletterden zelf. Maar het heeft óók grote gevolgen voor de maatschappij. PwC heeft berekend dat laaggeletterdheid de samenleving minimaal 1,13 miljard euro per jaar kost.

Kostenverdeling

De helft komt voor rekening van de samenleving. Het gaat om lagere belastingopbrengst van 80 miljoen door werkloosheid en lagere lonen van werkende laaggeletterden. De kosten voor uitkeringen en armoedebestrijding bedragen 212 miljoen.

Laaggeletterden hebben vaker een ongezonde levensstijl, chronische ziekten en – op oudere leeftijd – dementie. Ze hebben minder ‘gezondheidsvaardigheden’ en gaan vaker naar de dokter. Het gaat om bijna 250 miljoen euro aan extra kosten in het ziekenhuis en 6,6 miljoen euro bij de huisarts.

Maatschappelijke effecten

Aan veel maatschappelijke effecten kon PwC geen prijskaartje hangen. “Als jij minder in staat bent om een netwerk om je heen te bouwen, heeft dat gevolgen voor je zelfredzaamheid. Dan kom je misschien eerder in een hulptraject terecht.” zegt onderzoeker Mauricette Schaufeli. Maar het was onmogelijk om die becijferen, zegt Schaufeli, en al helemaal om te berekenen welk deel van die kosten kan worden toegeschreven aan laaggeletterdheid. „Om geloofwaardig te blijven, wilden we alles kunnen onderbouwen, daarom is deze 1,1 miljard euro een onderschatting van werkelijke kosten.”

Laaggeletterden zelf

Ruim de helft van die kosten komt voor rekening van de laaggeletterden zelf. Wie de taal minder goed beheerst, heeft een grotere kans op werkloosheid en een slechtere baankans. Het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de uitkering en verminderde inkomsten (laaggeletterden met een baan verdienen doorgaans minder door hun laaggeletterdheid) telt op tot 572 miljoen.

Hoe is het om laaggeletterd te zijn, waar loop je in het dagelijks leven tegenaan? Lees de verhalen van de taalambassadeurs; de ervaringsdeskundigen die als geen ander weten hoe belangrijk taal is om in de samenleving - en op de werkvloer - mee te komen.

'Brabants bedrijfsleven, kom in actie tegen laaggeletterdheid!'

Boudewijn van der Lecq, programmaleider Cubiss Brabant, schreef in november vorig jaar al een opiniestuk waarin hij het Brabants bedrijfsleven oproept in actie te komen tegen laaggeletterdheid: “Als bedrijven actie ondernemen kunnen flinke stappen gezet worden. Brabant neemt in Europa een toppositie in op het gebied van kennis, dan moet het toch ook lukken om samen het taalniveau van de werknemers te verbeteren?” Naar aanleiding hiervan heeft het tv-programma Een vandaag een reportage gemaakt.

Wat doet Cubiss?

Cubiss voert projecten uit in opdracht van de provincie. Samen met een groot aantal partners werken we binnen het project Versterken taalvaardigheid onder andere aan het versterken van de taalvaardigheid van Brabanders. Dat doen we om Brabant en de Brabanders nu en straks mee te kunnen laten doen aan de samenleving.

Cubiss verzorgt bijeenkomsten en workshops gerelateerd aan de thema’s laaggeletterdheid en basisvaardigheden. De trainingen zijn bedoeld voor iedereen die interesse heeft voor, of te maken heeft met, mensen met ontoereikende basisvaardigheden, zoals taal- en digitale vaardigheden.

Daarnaast organiseert Cubiss regionale bijeenkomsten voor HR managers en directieleden van ondernemingen, gemeentes, zorginstellingen, UWV en reïntegratiebedrijven rondom het thema laaggeletterdheid. Wat is het en hoe doet het zich voor? Wat zijn de mogelijkheden om dit probleem aan te pakken en wat is het rendement voor de medewerkers en het bedrijf?

Op 12 april 2018 vond het werkgeversevent Rendement met Taal plaats in Roosendaal. Werkgevers uit diverse organisaties waren aanwezig voor een inspirerend en onderhoudend programma rondom het thema: investeren in taal kan rendement opleveren voor uw bedrijf. Intern, voor de werknemers en extern voor de klanten.

Op 27 maart 2018 organiseerde Cubiss in de Spoorzone in Tilburg een ontbijtsessie voor werkgevers, directie, HRM en P&O adviseurs uit de regio. De aanwezigen hadden zich niet zo gerealiseerd wat de impact is van laaggeletterdheid voor de medewerkers en het bedrijf. Ze gaan in het eigen bedrijf aan de slag! 

Bij deelnemers aan de workshop Laaggeletterdheid signaleren  werden ook de ogen geopend: “Nu ik een aantal signalen ken, vermoed ik dat er binnen mijn team laaggeletterde medewerkers zitten. Geen wonder dat ze geen formulieren willen invullen!”.

Informatie

Bent u benieuwd naar het taalniveau van uw medewerkers? En wilt u als werkgever iets betekenen in het verbeteren hiervan? Neem dan contact op met Moon Fung Fong via m.fong@cubiss.nl.
Voor al uw vragen rondom laaggeletterdheid kunt u contact opnemen met Yvonne van den Berg, projectleider Versterken taalvaardigheid via y.vandenberg@cubiss.nl of 06 30 07 49 53.

Lees meer over taal op de werkvloer

Bekijk het rapport Maatschappelijke kosten laaggeletterdheid van accountants- en adviesbureau PwC maart 2018 in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven. En het artikel in NRC Next van 4 april 2018.

Meer weten?
Neem contact op met:

Ontvang deze download

Wil je deze download ontvangen, laat dan hieronder je gegevens achter.